20.00 uur, dag voor de derby

Benvenuti a Milano! Zo, dus je bent er. Vermoedelijk reisde je met het vliegtuig naar Milano Malpensa en dan een stuk met de bus naar Milano Centrale. Of misschien heb je het budgetvliegveld van Bergamo gepakt en daarna de trein. Met de auto naar Milaan via de Gotthardtunnel is ook goed te doen, vooral als je ’s nachts gaat rijden. Of met de trein, lekker groen, relaxed en verrassend snel: in twaalf uur ben je er, met een overstap in Parijs.

Idealiter kom je de avond voor de derby aan. Goed voorstelbaar dat je rammelt van de honger (de broodjes van easyJet of een Grill-tankstation zijn vaak hondsberoerd) en je nog wat sport wilt zien met een biertje erbij. Ga dan eerst naar Arena Piola, een pracht van een sportbar op anderhalve kilometer van Milano Centrale, met een internationale keuken en diverse bieren op de tap. Wie geen zin heeft in een wandeling of een rit met een elektrische step; metrostation Piola is vlakbij. Vier grote schermen met vooral voetbal, tennis of rugby, grote kannen bier, antipasti of een burger. Mooie kans ook om aan de praat te raken met Italiaanse sportliefhebbers. In dit deel van Milaan spreken ze nog wel een woordje buiten de deur.

21.00 uur

Direct de Italiaanse keuken in volle glorie op je bord? Schuif dan aan in Osteria del Binari, in het zuiden van de stad, net naast treinstation Porta Genova. Italiaans klassiek en toch warm ingericht, maar zorg dat je, bij goed weer, een plekje in de tuin bemachtigt. Die is sfeervol uitgelicht met veel groen en met een beetje geluk speelt een combootje er Italiaanse klassiekers. Osteria del Binari ligt net naast de gezelligste wijk van (Zuid-)Milaan, Navigli, barstensvol horeca en je vindt er ook ons favoriete hotel, Art Hotel Navigli. In principe is het dus mogelijk vanaf het terras of vanuit je café zo je bedje in te rollen. Maak het niet te laat, want de volgende dag is derbydag en daar wil je geen seconde van missen.

9.00 uur, dag van de derby

Buongiorno! Hup, eruit. Pak de metro, step of Uber naar Brera, de kunstenaarswijk. Onderweg wellicht even stoppen bij het onvermijdelijke Piazza del Duomo. Dat is in de ochtend vaak nog lekker rustig, waardoor je nog voor de selfiejagers uit een blik kunt werpen op de altijd weer indrukwekkende kathedraal, en een weesgegroetje kunt doen naar La Madonnina. Daarna door naar het noorden van het centrum, naar het kleurrijke, artistieke Brera barstensvol ateliers en galerieën. Pak vooral even het paleis – en het inpandige museum Pinacoteca di Brera – mee.

Een klassiek Italiaans ontbijt – cappuccino met een cornetto (gevuld croissantje), liefst aan de bar genuttigd – kun je hier overal krijgen in de volstrekt Instagram-waardige bistrootjes. Of trek nog iets verder noordwaarts, naar Corso Como, met uitzicht op het Bosco Verticale.

11.00 uur

Tijd voor het eerste stadion: Arena Civica Gianni Brera. Dit oeroude, neoklassieke stadion ligt feitelijk net naast de wijk Brera en is nog in uitstekende staat. Met een beetje geluk speelt Brera Calcio thuis of is er een rugby- of atletiekwedstrijd. Ook worden er concerten gegeven. Het Castello Sforzesco ligt vlakbij. Ga tegenover het kasteel even naar Chiosco Squadre Calcio aan Piazza Castello: een bescheiden kiosk met broodjes vernoemd naar elke club of speler die ertoe doet in het mondiale voetbal, compleet met uitleg waarom deze specifieke panino op een bepaalde voetballer slaat. Vanaf daar is het een kleine wandeling naar het Domplein, mocht je dat ’s ochtends nog links hebben laten liggen.

Wandel zeker even door naar Galleria Vittoria Emanuele II, waar alle grote designers een signature store hebben. Schiet daarna nog even het Quadrilatero della Moda in, het ‘Gouden Blok’ waar het gaat om haute couture. Is het niet voor jezelf, dan doe je er wellicht je partner een plezier mee. Overigens zit de favoriete designer van Ruud Gullit, Daniele Alessandrini, een stuk verder in noordwestelijke richting aan Via Giovanni Maria Bicetti de’Buttinoni (onthoud dat maar eens).

13.00 uur

Je op Nederlandse eettijden ingestelde maag knort inmiddels waarschijnlijk dat het een aard heeft. Hoog tijd voor de pranzo, de uitgebreide Italiaanse lunch. In het weekeinde vaak genuttigd met de hele familie aan een lange tafel op zo’n vredig grasveld met een wit tafellaken die je kent uit de Bertolli-reclame. Maar goed, zoiets vinden gaat je in Milaan niet zo snel lukken, het platteland is hier ver weg.

Niet te lang wachten, trouwens, want menig restaurant sluit om drie uur ’ middags om pas om zeven uur ’s avonds weer open te gaan. Een laffe hamburger bij de McDonald’s of een lauw broodje bij Subway kan natuurlijk ook, maar is in Milaan feitelijk net zo’n heiligschennis als thuiskomen met een shirtje van H&M of Zara.

Op naar Casa Lucia dus, in het westen gelegen – ideaal, want zo schuif je al op richting San Siro. Stap uit bij metrostation Wagner of laat je voor de deur afzetten bij Via Carlo Ravizza 2. De grote hammen hangen al te drogen. Verder veel bakstenen, veel kroonluchters, veel schilderijen en veel rumoer. Maar ook wat rustige plekken voor speciale gasten als Paolo Maldini of Olivier Giroud. Vooral de grillgerechten zijn indrukwekkend, maar een pizza margherita kost hier nog steeds tien euro.

Oud-spelers van Internazionale vind je meer richting het centrum in Botinero of het Japanse restaurant Qor. Spelers van beide clubs zijn gezien in Zen Zero.

15.00 uur

Nabij Casa Lucia zit Casa Milan. Geen huis, geen restaurant, maar het museum en hoofdkwartier van AC Milan. Een ideale laatste stop op weg naar San Siro, waar je zeker niet te laat moet aankomen. Neem de metro of de tram, bewonder de soms waanzinnig fraaie stations, zoals dat van Lotto. Geniet van de gezongen liederen in het openbaar vervoer, waar het wemelt van de in rood- en blauw geklede tenoren, kriskras door elkaar, zonder enig probleem. Zelden is er sprake van animositeit.

Je kunt met de metro helemaal tot aan halte San Siro Stadio. Dan kom je in een soort maanlandschap, maar het uitzicht op San Siro bij het verlaten van het metrostation is ongeëvenaard. Misschien nog leuker: loop de laatste twee kilometer vanaf plein Piazzale Lotto over Viale Federico Caprilli, langs de paardenrenbaan. Een rood-blauwe processie die optrekt naar het oerstadion, het theater, San Siro.

Rond het stadion ruikt het naar geroosterd vlees, warme panini met pastrami, mortadella of paprika, artisjokken en aubergine uit de in een halve cirkel opgestelde eetstalletjes en -kraampjes rond het stadion. In de koudere maanden verkopen ze ook gepofte kastanjes. Niet te vreten, die kastanjes, maar toch even een zakje kopen, puur voor de geur, voor de nostalgie voor wie er vaker komt.

Bij wie de pranzo al is gezakt: koop vooral even zo’n broodje warm vlees of groenten, nog altijd goed geprijsd. Wegspoelen met een versgetapt biertje of, zoals de Italianen, een espresso. Schaf nog een sjaaltje of een shirtje aan. Houd je blik ondertussen strak gericht op de grijze kolos met de rode strohoed voor je, absorbeer de geluiden en geuren.

17.00 uur

Andiamo! Houd je kaartje en ID bij de hand. Wees niet te teleurgesteld als jij niet die ronddraaiende trap op mag. En, eerlijk is eerlijk, wees dolblij als je het wel mag, want al klimmend heb je een prachtig uitzicht over Milaan: bosrijk aan de ene kant, een indrukwekkende skyline aan de andere.

Hoor, er wordt al driftig gezongen. Tifosi op de Curva Nord (Inter) en Curva Sud (AC Milan) maken zich klaar. Hier in Italië is de veelkleurige, zanggrage ultrasupportersbeweging ontstaan. Het is het vieren van de clubliefde, van de eigen supportersgroep ook wel. Enig narcisme is een Italiaan niet vreemd.

Enorme rollen textiel worden naar de nok van het stadion gehesen om straks naar beneden te worden gerold. Vaak zijn het getekende plagerijen naar de tegenstander.

Hoewel Milan de laatste vijf ontmoetingen met Inter verloor, zal vanuit dat kamp wederom de nadruk worden gelegd op het falen en op de eeuwige gekte bij blauw-zwart. Bij de laatste derby in september was er een afbeelding van ‘Internazionale Circus’ met verschillende symbolen van mislukking, waaronder een droevige clown, de schoppen-twee-kaart (‘Due di Picche’ betekent dat je met lege handen staat) en een bekerkoning-kaart. Dat laatste was omdat coach Simone Inzaghi alleen nog maar bekers won en geen landstitels.

Inter-fans hielden het wat platter. Ze schilderden Milan (en zijn supporters) af als een gigantische rat, met de zin “Je kwam uit de goot”. En brachten spandoeken mee waarop de fans van Milan “snel beledigd” werden genoemd en waarop stond “Je hebt een complex”.

Kortom, nog vrij lieflijk.

Op de lange zijdes zit alles door elkaar. Onder families of vriendengroepen kun je rood en blauw vinden. Zelfs bij ruime nederlagen blijft het relatief netjes, zeker vergeleken met die andere derby, Lazio-AS Roma. Toen het vorige keer 5-1 voor Inter werd, liepen sommige Inter-fans met de vuisten in de ogen wrijvend achter een stel vroegtijdig afdruipende AC Milan-supporters aan. Die ondergingen dat lijdzaam.

Dat Inter-middenvelder Frattesi met zijn vingers een vijf maakte voor de neus van Milan-vedette Leão nadat hij de 5-1 had gemaakt, werd hem door analytici lang nagedragen. Dat was, in goed Italiaans, not done. En toch, toch is de sfeer intens. Het is moeilijk uit te leggen, de derby van Milaan moet je ondergaan.

20.00 uur

Het is in logistiek opzicht het beste als Inter wint. Die hebben immers de meeste supporterscafés in de stad, zoals 442 Sports Pub, Bootleg Pub of Pils Pub.

Eerst nog wat eten met uitzicht op San Siro en de renbaan? Reserveer dan ruim van tevoren bij Ristorante Ribot voor uitstekend ossobuco alla Milanese. Bij het eveneens nabij San Siro gelegen America Graffiti is anders altijd nog wel een hamburger te krijgen. En anders terug naar Navigli of Brera, want de meeste restaurants zijn tot één uur ’s nachts wel open.

Vergeet de volgende ochtend niet een La Gazzetta dello Sport te kopen. Ook al ben je het Italiaans niet machtig, alleen al de rapportjes zijn de moeite waard. Gooi hem bij terugkomst op kantoor nonchalant op je bureau. Iedereen zal aan je lippen hangen.