Leeds United heeft binnen Engeland een wat vuil imago, ondanks het prachtig witte shirt. Het ruwe randje maakt een bezoek aan Elland Road alleen maar interessanter, één van de fijnste stadions op het hoogste niveau.
Leeds, de sleepy giant der sleepy giants. Na de schokkende degradatie in 2004 in duurde het maar liefst 16 jaar tot het grote Leeds United weer terugkeerde op het hoogste niveau, aan de hand van de inmiddels heilig verklaarde Marcelo Bielsa. Daar hoort het ook thuis, want Elland Road zit doorgaans ramvol en niet zelden neemt het legioen van Leeds duizenden fans mee naar een uitwedstrijd. Een club die in heel Engeland onderaan het lijstje met sympathiekste clubs bungelt moet je hoe dan ook bezoeken.
De geschiedenis van Leeds United is onlosmakelijk verbonden met die van Elland Road. De club speelde nooit ergens anders, ook omdat toen de club werd opgericht, het stadion al bestond. En die geschiedenis voel je. In Leeds is de Premier League nog niet overgenomen door toeristen en peperdure hospitality, het is de working class van de stad die het stadion een van de luidste van het land maakt. Het is alleen een beetje gedateerd, waardoor ook Elland Road niet aan modernisering ontsnapt. Deze zomer zijn de werkzaamheden gestart die Leeds United moet laten aansluiten bij de concurrentie, die die slag al eerder gemaakt heeft. Ook de capaciteit van het stadion wordt opgetrokken, van 37.500 naar 55.000 plaatsen. Een must, want Leeds United is immens populair. De club heeft een wachtlijst van 32.000 mensen die een seizoenkaart willen. We begrijpen het wel. Elland Road, daar maakt het hart van elke voetballiefhebber een sprongetje van, zeker als vlak voor de aftrap het Marching on Together luidkeels wordt meegeschreeuwd.
Voor de ingang van Elland Road ligt Bremner Square, genoemd naar hét boegbeeld van de club: Billy Bremner, de Schotse aanvoerder van het Revie-tijdperk in de jaren zestig en zeventig. Die is hier vereeuwigd in brons met gebalde vuisten en zijn armen in de lucht. Het beeld werd in 1999 onthuld, twee jaar na zijn dood, en is sindsdien de verzamelplek van Leeds-fans in goede én slechte tijden: na overlijdens, degradaties en promoties liggen hier sjaals en bloemen. Om het beeld heen liggen stenen met namen van supporters en clublegendes. Een paar meter verderop staat sinds 2012 Don Revie zelf, de manager die Leeds in navolging van Real Madrid helemaal in het wit stak. Samen vormen de twee beelden het geheugen van de club: de generaal en zijn aanvoerder, voor eeuwig op wacht bij het stadion. Zo populair als de mannen in Leeds waren, zo gehaat waren ze erbuiten.
Geen Engelse stad draagt haar club zo op de muren als Leeds. Gevoelsmatig is er geen blinde muur te vinden die niet is opgefleurd met iets van een verwijzing naar de lokale trots. Een van de mooiste vind je in de wijk Wortley, waar oud-manager Marcelo Bielsa als de verlosser op een muur langs Oldfield Lane staat. In hartje stad vind je langs The Calls local hero Kalvin Phillips, geflankeerd door clubiconen Lucas Radebe en Albert Johanneson. Vinnie Jones in Leeds United-tenue langs Whingate, op de hoek van Elland Road en Trinity Road een gigantisch clublogo: overal in de stad word je geconfronteerd met Leeds United, ook al omdat Leeds een van de weinige grote steden is met maar één voetbalclub. Op de website van supportersorganisatie LUST (murals.lufctrust.com) vind je een interactieve kaart met alle muurschilderingen.
Over Radebe gesproken, wist je dit? Je kent de filmpjes vast wel, van het uitzinnige Elland Road na een overwinning, wanneer het hele stadion luidkeels 'I Predict a Riot' van de Kaiser Chiefs meezingt. Die band is afkomstig uit Leeds en vernoemd naar de oude club van Radebe in Zuid-Afrika - iets anders gespeld - de Kaizer Chiefs.
De pub bestaat al tweehonderd jaar, al ver voor er op Elland Road überhaupt tegen een bal getrapt werd. Sterker nog, het stadion is min of meer ontstaan in The Old Peacock. Brouwerij Bentley’s kocht het veld aan de overkant als recreatieterrein en noemde het Old Peacock Ground, en toen Leeds United er neerstreek, nam de club de bijnaam The Peacocks over van de pub. Er wordt weleens gekscherend gezegd dat als The Old Peacock ooit sluit, het dan ook over zal zijn met Leeds United. Gelukkig is dat totaal niet aan de orde. Hoewel de bijnaam ‘The Peacocks’ nauwelijks meer wordt gebruikt, floreert de pub twee wekelijks en is dit hét adres voor een pitstop voor en na de wedstrijd. In 2022 heette The Old Peacock tijdelijk ‘The Bielsa’, naar de iconische Argentijnse manager van Leeds.
Leeds Town Hall, het stadhuis aan The Headrow, is het decor van de beroemdste liefdesverklaring uit de clubgeschiedenis. Na de landstitel van 1992 – de laatste kampioensschaal vóór het Premier League-tijdperk – trok het elftal in een open bus door de stad. Meer dan 150.000 fans kwamen naar het stadhuis op Victoria Square om hun helden toe te juichen. Op het balkon van het stadhuis greep Eric Cantona de microfoon en sprak de zee van mensen op straat toe: “I love you. I don’t know why I love you, but I love you.” Een half jaar later verkaste hij naar Manchester United en brak hij de harten van de fans tot wie hij zich eerder nog had gericht, maar zijn woorden zijn in Leeds nooit vergeten.
Het is niet heel makkelijk om aan kaartjes voor Leeds United te komen. Dat was het al niet in het Championship, en dat is het nu de fans eindelijk weer van Premier League-voetbal mogen genieten zeker niet. Maar waar een wil is is een weg. Voor wedstrijdkaartjes is een membership een absolute vereiste. Op welk niveau Leeds United ook speelt, Elland Road zit vol, dus zeker in de Premier League heb je volop concurrentie.
Hoe geweldig Elland Road ook mag zijn, de ligging is wat verder buiten de stad dan bij de meeste Engelse clubs. Prettig als je met de auto komt – het stadion ligt pal aan de M621 – maar met het openbaar vervoer iets lastiger te bereiken. Je kunt het vanaf het treinstation van Leeds in een ruim halfuur lopen, maar er gaan ook speciale bussen naar het stadion. Kijk op de website van Leeds United bij de ‘matchday guide’ voor de precieze vertrekhaltes.
Beeld: Getty Images
