En er was licht. De hondstrouwe fans in mijnwerkersstad Sunderland mochten vorig jaar al de promotie van hun club naar de Premier League vieren. Dit seizoen is er zelfs voor het eerst Europees voetbal te bewonderen.
Zijn er stadions met een mooiere naam dan het Stadium of Light? Sunderland, historisch gezien een bolwerk van mijn-en scheepsbouw, is niet de mooiste stad van Engeland, maar het in 1997 geopende en 49.000 plaatsen tellende Stadium of Light is wel een goede reden voor een bezoek. De naam verwijst naar de Davy-lamp, het lichtje dat mijnwerkers ondergronds droegen als waarschuwingssysteem voor gevaarlijke gassen. Het stadion is namelijk gebouwd op een vroegere kolenmijn. Op de rotonde voor het stadion staat zo’n lamp, levensgroot in brons. Het licht uit de naam heeft ook een symbolische betekenis: zelfs in de donkerste jaren van de club bleven de trouwe fans massaal naar het stadion komen en toeschouwersrecords in de lagere divisies vestigen. De grote beloning kwam vorig jaar al met de promotie naar de Premier League, nu volgt het toetje: voor het eerst Europees voetbal in het Stadium of Light
Roker Park was het oude stadion van Sunderland, niet ver van zee. Bijna een eeuw speelde de club er, van 1898 tot 1997. Een klassieke Britse ground met vier verschillende tribunes, gelegen in een woonwijk. Toen Sunderland verhuisde naar het nieuwe stadion, werd het met de grond gelijkgemaakt, maar niet vergeten door de fans. In de jaren daarna ging de plek van het stadion op in de woonwijk waar het in lag, maar in de straatnamen blijft een vleugje voetbal voortleven. Zo woon je hier in straten met namen als Promotion Close, Midfield Drive en Turnstile Mews, en op de kruising van de eerstgenoemde straten is wat ooit de middenstip was gemarkeerd. Een stukje tastbare geschiedenis van Roker Park vind je nog op de parkeerplaats van het Stadium of Light: achter de hoofdtribune staan tussen de geparkeerde auto’s twee gietijzeren balkonhekken van het stadion van weleer.
Vlak buiten het Roker End van het Stadium of Light staat al jaren het standbeeld van manager Bob Stokoe, afgebeeld in zijn fameuze sprint op Wembley na de FA Cup-winst van 1973, de grootste naoorlogse triomf van Sunderland. Maar daar blijft het niet bij. Deze zomer is rondom dat standbeeld een volledig nieuw plein gecreëerd, dat de naam Legends Way heeft gekregen. Daar verbindt het ‘Wembley Path’ de manager met een splinternieuw standbeeld van doelman Jimmy Montgomery, die in diezelfde finale een eigenlijk onmogelijke dubbele redding uitvoerde. Veertien legendarische spelers krijgen een steen in het pad, gekozen door de fans, en ook het originele ‘Welcome to Sunderland’-bord van Roker Park krijgt een plekje, als welkom voor iedereen die vanuit de stad richting het stadion loopt.
In Southwick, een arbeiderswijk niet ver van het stadion, staat The Times Inn, een traditionele pub in de schaduw van de Queen Alexandra Bridge. Wat de pub onderscheidt, zijn de twee levensgrote muurschilderingen op de gevel, gemaakt door de lokale graffiti-artist Frank Styles. De eerste toont de al genoemde doelman Jimmy Montgomery, held van de FA Cup-finale van 1973. De tweede is een eerbetoon aan Kevin Phillips: het goudhaantje dat in seizoen 1999/00 met dertig Premier League-doelpunten als eerste Engelsman de Europese Gouden Schoen won. Zijn mural toont hem met de kampioensmedaille van 1999 – toen Sunderland promoveerde – en beide helden kwamen zelf kijken naar de onthulling. Ook binnen kom je meer dan aan je trekken qua voetbal, want aan de muur hangen schitterende foto’s uit de geschiedenis van de club én zijn bijzondere quotes over Sunderland geschilderd.
In Monkwearmouth Station, een statig stationsgebouw op loopafstand van het stadion, vind je een uniek fenomeen in het Engelse voetbal. Treinen stoppen er niet meer, maar nu doet het dienst als voetbalmuseum, het ‘Fans Museum’ om precies te zijn: een museum voor en door supporters. De collectie bestaat volledig uit persoonlijke donaties: sjaals, shirts, programmaboekjes, je kun het zo gek niet bedenken. Oprichter Michael Ganley geloofde dat de echte voetbalgeschiedenis niet in bestuurskamers wordt bewaard maar in woonkamers, en misschien had hij daar wel gelijk in. Bij de fans, daar zit de liefde voor club om memorabilia écht op waarde te schatten. Hij begon simpelweg met zijn eigen verzameling, en dat liep al gauw op een positieve manier uit de hand. Een leuke bijkomstigheid: toegang is volledig gratis.
Voor kaartjes wend je je tot de club. Sunderland is populair – zeker nu – maar door het relatief grote stadion is het toch goed te doen om aan kaartjes te komen. Een membership aanschaffen helpt, al kunnen bij wat ‘kleinere’ wedstrijden de tickets ook gewoon in de vrije verkoop gaan.
Er gaan dagelijks rechtstreekse vluchten van KLM en easyJet vanuit Amsterdam naar Newcastle, het dichtstbijzijnde vliegveld voor een bezoek aan Sunderland. Bij het Stadium of Light komen is niet moeilijk: de Tyne and Wear Metro – die Newcastle, maar ook Sunderland verbindt – stopt bij halte ‘Stadium of Light’ op pakweg vijf minuten wandelen van het stadion. Voor toeristen is Newcastle vele malen interessanter om te verblijven. Sunderland heeft buiten de voetbalclub nu eenmaal niet zo heel veel te bieden. Op de wedstrijddag pak je dan de metro naar Sunderland. Een ritje vanuit het centrum van Newcastle naar het stadion duurt zo’n 25 minuten.
Beeld: Joanne Coates, Getty Images
